Bestaand verhard oppervlak aanpassen of afkoppelen

Wat verandert er?

Bij het aanpassen van bestaand verhard oppervlak, zoals een straat of dak, of bij het afkoppelen van regenwater, moet rekening gehouden worden met het opvangen en afvoeren van regenwater.

  • Bij een grotere aanpassing van een gebied of bij afkoppelen gelden in principe dezelfde regels als bij het toevoegen van verhard oppervlak. Dat betekent: voldoende ruimte voor waterberging en infiltratie (zie wijziging 7: toevoegen verhard oppervlak)

  • Blijft de situatie na aanpassing grotendeels hetzelfde, dan geldt alleen een infiltratie-eis van 10 mm, waar dat mogelijk is (op hogere en drogere gronden).

Hoe is het nu geregeld?

Bij het aanpassen van bestaand verhard oppervlak of het afkoppelen van regenwater geldt tot 10.000 m² geen compensatie-eis voor het afvoeren van regenwater.

Waarom verandert dit?

Het moment waarop bestaande verharding wordt vervangen of er een grootschalige verbouwing plaatsvindt, biedt kans om beter rekening te houden met het veranderd klimaat. Dit betekent meer ruimte om regenwater op te vangen en te laten wegzakken in de grond.

Wat betekent dit?

Wie bestaand verhard oppervlak aanpast of regenwater afkoppelt, moet zorgen voor voldoende opvang van regenwater. Dit kan door vertraagde afvoer, zoals wadi's of andere groene oplossingen die regenwater opvangen en in de bodem laten infiltreren.

Reageren

U kunt niet meer reageren op deze wijziging.

Vraag en antwoord

Wat betekent het om regenwater af te koppelen?

Afkoppelen betekent dat regenwater niet langer via het riool wordt afgevoerd naar de rioolwaterzuivering. In plaats daarvan wordt het regenwater ter plekke in de bodem gelaten, of via een apart systeem naar het oppervlaktewater geleid. Dit voorkomt dat relatief schoon water naar het riool gaat en dat riolen overbelast raken bij hevige regen. Afkoppelen speelt alleen bij bestaande bouw. Bij nieuwbouw is het gescheiden afvoeren van regenwater al de norm.

Moet ik bij elke aanpassing van verharding ook regenwater opvangen en laten wegzakken in de bodem?

Dat hangt af van de omvang van de aanpassing. Als de situatie feitelijk gelijk blijft, geldt alleen een minimale eis van 10 mm regenwater dat in de bodem moet kunnen zakken. Bij daadwerkelijke wijzigingen of uitbreiding van het verhard oppervlak gelden ook eisen voor het opvangen van grotere hoeveelheden regenwater. Omdat het om een bestaande situatie gaat, is het aantal mogelijkheden om aan de volledige bergingseis van 100 mm te voldoen naar verwachting beperkt. Hierom spreken we bij aanpassing van verharding van maatwerk.

Ik leid regenwater via een nieuwe uitlaat naar het oppervlaktewater. Welke eisen gelden daarvoor?

Bij een nieuwe uitlaat gelden dezelfde eisen als bij het aanpassen van verharding. Het afkoppelen mag niet leiden tot extra belasting op het watersysteem.

Gelden de nieuwe eisen ook als ik ga herstraten of het riool renoveer?

Ja. Herbestrating en rioolrenovatie worden beschouwd als een natuurlijk moment om afkoppelen te overwegen en te regelen. Dit geldt ook voor het vervangen van een gebouw, de herontwikkeling van een parkeerplaats of een verandering van materiaalsoort.

Wat wordt bedoeld met 'als de situatie na aanpassing grotendeels hetzelfde blijft'? Is dit strijdig met wijziging 7 als het verhard oppervlak gelijk blijft?

Als de situatie niet verandert (bijvoorbeeld als het verhard oppervlak en de werking van het watersysteem gelijk blijven) wordt er niet automatisch een nieuwe opgave opgelegd. Ontwikkelingen mogen de werking van het waterysteem niet verslechteren. De praktijk is immers dat er soms een nieuwe ontwikkeling ruimtelijk is, maar dat de impact op het watersysteem niet veranderd (bijv. woningen realiseren, door het herbestemmen van industrieel erfgoed binnen de bebouwde kom). Tegelijkertijd biedt elke transformatie / aanpassing van bebouwd gebied een kans om (meer) rekening te houden met het veranderd klimaat en dit willen we graag stimuleren.

Hoe berekenen jullie bij een herbouw of herinrichting de bergingseis als een perceel al 100% verhard is? Kijk je dan naar het totale verharde oppervlak in de nieuwe situatie?

Bij een perceel dat al volledig verhard is, wordt de 100 mm niet standaard over het hele oppervlak gelegd. Alleen als de belasting op het watersysteem toeneemt of de functie verandert (bijv. bij een functiewijziging naar wonen waarbij het gebied een hoger beschermingsniveau krijgt conform de NBW normering), ontstaat een aanvullende opgave. Tegelijkertijd biedt elke transformatie / aanpassing van bebouwd gebied een kans om (meer) rekening te houden met het veranderd klimaat en dit willen we graag stimuleren.

Bij grote afkoppelprojecten kan een gemeente het water soms niet volledig bergen in het bestaande gebied. Hoe zien jullie dit in de toekomst? Het openbaar gebied is ook bedoeld voor groen en recreatie.

We herkennen dit vraagstuk. In bestaande stedelijke gebieden is de ruimte beperkt en moeten verschillende functies (waterberging, groen, recreatie, verkeer) worden gecombineerd. Daarom zien wij een verschuiving van de aanpak van uitsluitend projectmatig oplossen naar een meer gebiedsgerichte en integrale benadering, waarbij functies moeten worden gecombineerd. Het is immers zo dat afkoppelprojecten of herinrichtingen van wijken geprogrammeerd worden, dus dat geeft mogelijkheden om samen met het waterschap vooraf naar ruimte te zoeken en afwegingen in de waterketen te maken.

Hoe voeren jullie de waterschapsverordening praktisch uit bij aanpassingen van bestaande verhardingen, als daar geen omgevingsvergunning voor nodig is?

Ook zonder vergunning werkt de waterschapsverordening via algemene regels en vroegtijdige afstemming. Verder blijft het zo dat er een wisselwerkig blijft in de waterketen waarin gemeenten en waterschap af moeten stemmen.

Hoe wordt omgegaan met eisen in gebieden waar niet geïnfiltreerd kan worden, zoals kleigebieden?

De bodemopbouw en grondwaterstand (zoals een hoge GHG of verzadigde bodem) worden meegenomen in de uitwerking van de maatregelen, maar niet in de hoogte van de compensatie-eis zelf. In gebieden met hoge grondwaterstanden of verzadigde bodem vervalt de infiltratie-eis. De focus ligt op waterberging en vertraagd afvoeren.

In de bestaande stad is minder ruimte beschikbaar. Bij herinrichting is het niet mogelijk alle functies (energietransitie, vergroening, waterberging, bredere wegprofielen) terug te brengen. Hoe gaan jullie daarmee om?

Afkoppelprojecten of herinrichtingen van wijken etc. worden geprogrammeerd, dus dat geeft mogelijkheden om samen met het waterschap vooraf naar ruimte te zoeken en bredere afwegingen (o.a. in de waterketen) te maken.

Wat mag een gemeente verwachten van het waterschap over de waterstanden in het watersysteem? Die zijn van invloed op de capaciteit van de riolering.

De manier waarop die interactie gaat, en afstemming hierover plaatsvindt, en de landelijke afspraken daarover (NBW) blijven hetzelfde.

De norm van 100 mm in 24 uur beschermt het regionale systeem, gemeentelijke normen (60-70 mm/1 uur) richten zich op het voorkomen van wateroverlast in stedelijk gebied. Hoe verhoudt jullie norm zich tot gemeentelijke bevoegdheden?

De normen versterken elkaar (lokaal en regionaal) in het voorkomen van wateroverlast en het goed laten functioneren van het hele watersysteem — van straatniveau tot watersysteem niveau.

Van gemeenten wordt verwacht dat zij via een SSW een integraal beeld maken van riolering en watersysteem. Waarom wordt voor deze nieuwe regel niet meer naar integraliteit gekeken?

Integraliteit blijft een belangrijk uitgangspunt. Met de regels sturen we op samenhang met het regionale watersysteem (als sluitstuk). Integraliteit moet ook verder vorm krijgen in samenwerking en gezamenlijke planvorming met gemeenten ('tijdig aan tafel' ).

Jullie geven aan in situaties zoals 8a en 8b graag met gemeenten in gesprek te gaan over maatwerk. Is een verordenende regel dan wel het geschikte instrument?

De verordening is een sluitstuk. De strategie van de waterschappen gaat er ook over om meer vooraf programmatisch en met maatwerk te zoeken naar ruimte en verbetering, dan steeds achteraf via de verordening te eisen.

Download de informatie