Profiel van vrije ruimte - watersysteem

Wat verandert er?

Een profiel van vrije ruimte is een strook grond die wordt vrijgehouden zodat het watersysteem daar kan worden aangepast, bijvoorbeeld voor beekherstel. Op deze plek mag dan niet worden gebouwd. De waterschappen gaan deze ruimte op dezelfde manier toepassen en waar nodig vaker inzetten. Daarnaast wordt kritischer gekeken naar bestaande profielen van vrije ruimte. Er zijn nog geen concrete nieuwe locaties aangewezen als profiel van vrije ruimte. Ook ligt er nog geen concrete uitwerking waar precies de profielen van vrije ruimte komen te vervallen. Beide worden in een later stadium uitgewerkt.

Hoe is het nu geregeld?

De waterschappen gaan nu nog verschillend om met de inzet van het profiel van vrije ruimte. Ook liggen er op sommige plekken profielen van vrije ruimte waar al bebouwing aanwezig is.

Waarom verandert dit?

Door klimaatverandering moeten we meer water vasthouden om wateroverlast en verdroging te voorkomen. Daarvoor is ruimte nodig. Om te zorgen dat deze ruimte beschikbaar blijft, wordt deze beschermd met een profiel van vrije ruimte.

Wat betekent dit?

Op plekken met een profiel van vrije ruimte mag niet worden gebouwd.
Op plekken waar al bebouwing staat, wordt het profiel van vrije ruimte verwijderd. Hierdoor vervallen onnodige beperkingen.

Reageren

U kunt niet meer reageren op deze wijziging.

Vraag en antwoord

Op welke plekken wordt een profiel van vrije ruimte opgelegd? Hoe weet ik of mijn locatie daaronder valt?

Met deze wijziging worden niet meteen nieuwe profielen van vrije ruimte aangewezen. Het gaat hier om het duidelijker uitwerken van het beleid dat gebruikt wordt om profielen aan te wijzen. Het aanwijzen zelf gebeurt altijd met een apart en specifiek besluit dat bekend gemaakt wordt.

Hoe weet ik of mijn locatie daaronder valt?

Locaties waar al een profiel van vrije ruimte is aangewezen, zijn in het Digitale Stelsel Omgevingswet te vinden.

Mijn perceel heeft al een profiel van vrije ruimte, maar er staat al bebouwing op. Wat verandert er voor mij?

Voor nu verandert er niets. Bebouwing die al aanwezig was op een plek met een profiel van vrije ruimte kan blijven staan. Zodra de waterschappen het profiel van vrije ruimte bij bebouwing hebben aangepast, zijn er geen beperkingen meer voor het realiseren van nieuwe bebouwing.

Waarom legt het waterschap niet op meer plekken een profiel van vrije ruimte op om toekomstige waterberging te beschermen?

Een profiel van vrije ruimte is bedoeld om ruimte vrij te houden voor projecten die voorgenomen zijn om uit te voeren (vergelijkbaar met ruimte voor systeemherstel van de provincie). Voor het beschermen van waterberging zijn andere aanduidingen mogelijk.

Hoe wordt de vrije ruimte bepaald en in welke gevallen is een profiel van toepassing?

De gevallen waarin het van toepassing wordt, is waar het beleid voor ontwikkeld gaat worden. Het gaat om een tijdelijke reservering voor voorgenomen ontwikkelingen zoals bijv. beekherstel i.k.v. de KRW.

Hoe worden de afmetingen van het profiel van vrije ruimte bepaald?

Dat is maatwerk waarvoor beleid ontwikkeld gaat worden.

Moet bestaande bebouwing worden verwijderd uit het nieuwe profiel, of wordt het profiel op die locatie verwijderd?

Bedoeld wordt dat het profiel wordt aangepast zodat de bestaande bebouwing erbuiten komt te vallen.

Als er aan beide zijden van een watergang bebouwing staat, wordt het profiel van vrije ruimte dan onderbroken? Kan er dan op die plek geen herinrichting meer plaatsvinden?

Waar al gebouwen staan, vervalt het profiel van vrije ruimte. De regel is een bouwverbod voor de toekomst om nieuwe belemmeringen te voorkomen, niet om bestaande situaties aan te pakken.

Hebben de aanpassingen alleen gevolgen voor bestaande bebouwing, of worden ook bouwvlakken en bouwmogelijkheden in het omgevingsplan gerespecteerd?

In de ideale situatie heeft het omgevingsplan al geen mogelijkheden geschapen nabij gronden waar bijv. een beekherstelfunctie op rust. Mocht dat niet het geval zijn dan kan er pas bebouwd gaan worden als het waterschap hiervoor een vergunning heeft verleend. Of een vergunning wordt verleend is afhankelijk of de ruimte nodig is voor het herinrichten van het watersysteem.

Is nadeelcompensatie mogelijk voor belanghebbenden van wie bouwmogelijkheden komen te vervallen door het profiel van vrije ruimte?

Het profiel aanwijzen op zichzelf is niet schadeveroorzakend, dat kan het pas worden bij een weigering van een vergunning en dan gelden er regels voor nadeelcompensatie op grond van de Omgevingswet.

Is het een mogelijkheid om met gemeenten te kijken of klimaatrobuuste inrichting over een breder vlak kan worden gerealiseerd, zodat bouwmogelijkheden worden gerespecteerd?

Dat kan, maar dat zal in elk geval gebeuren bij het project waarvoor het profiel aangewezen wordt.

Hoe wordt omgegaan met mensen die niet willen meewerken aan de zone of geen grond willen afstaan?

Voor het aanwijzen van een profiel van vrije ruimte is geen toestemming nodig van de eigenaar van de grond. Of en zo ja welke gronden er aangekocht dienen te wordt bij de voorbereiding van de uitvoering bepaald. Tot op heden is beleid van de waterschappen op gronden op vrijwillige basis te verwerven.

Hoe wordt invulling gegeven aan het wel of niet vergunnen binnen het profiel van vrije ruimte? Worden de beleidsregels daarvoor aangepast en concreter gemaakt?

De beleidsregels voor het vergunnen binnen het profiel van vrije ruimte zijn er al en die veranderen ook niet. Als de ruimte naar oordeel van het waterschap nodig is voor de toekomstige herinrichting dan wordt geen vergunning verleend.

Waarvan moet de strook precies vrijgehouden worden? Met name in woongebieden zou dit beperkt moeten zijn tot niet-omkeerbare ingrepen — bomen zouden bijvoorbeeld toegestaan moeten blijven.

Er gelden nu op grond van de waterschapsverordening regels binnen het profiel van vrije ruimte voor het realiseren van gebouwen, steigers, vlonders, boothellingen en overhangende bouwwerken, bruggen, stuwen en andere peilregulerende werken, dammen met duikers, lozingsconstructies en onttrekkingswerken, beschoeiing, anti-worteldoek, afrasteringen, werken en bomen voor openbare wegen, borden, verharding, en alle andere werken in het profiel van vrije ruimte, tenzij het een werk is dat eenvoudig ongedaan gemaakt kan worden, of het gaat om een al bestaand werk betreft is dat door de werkzaamheden niet verandert in vorm of afmeting.

Hoe wordt omgegaan met onderhoud op de stroken van vrije ruimte? Wie voert dit uit?

Het onderhoud verandert niet. De eigenaar van de grond blijft verantwoordelijk voor zijn eigen perceel. Het profiel van vrije ruimte is enkel een standstill voor activiteiten met name bouwactiviteiten, geen beheeroverdracht.

Is een bindend advies vanuit het waterschap over de vrije ruimte mogelijk?

Het waterschap heeft hier een eigen bevoegdheid op grond van de Omgevingswet.

Is er een kaart beschikbaar (of komt die er) met het huidige en toekomstige profiel van vrije ruimte, vergelijkbaar met de kaarten bij waterkeringen?

De huidige profielen staan in het Digitaal Stesel Omgevingswet. Nieuwe komen daar na aanwijzing bij.

Hoe verhoudt het profiel van vrije ruimte zich tot reserveringsgebieden waterberging vanuit de provincie?

Dat zijn aparte zaken met een aparte achtergrond en reden.

Krijgt ingericht beekherstel ook bescherming in de waterschapsverordening, of alleen via het omgevingsplan?

Zogeheten meanderzones langs beken zijn ook profielen van vrije ruimte (nu al).

Waarom wordt bij herinrichting van een sloot extra vrije ruimte geclaimd van een ondernemer of particulier? Wie bepaalt de noodzaak van die herinrichting?

Dat gebeurt vooruitlopend op de realisatie van een project, bijvoorbeeld op grond van een projectbesluit, of een concrete aanduiding in het waterbeheerprogramma, of een ander besluit dat gaat leiden tot uitvoering. In die zin is het vergelijkbaar met voorkeursrecht, alleen gaat het hier om een toets dat een initiatief een project niet onmogelijk maakt nog voor het gestart is.

Toetst het waterschap dit zelf, of doet de gemeente dat? Wie is hierin leidend bij planbeoordelingen?

Het waterschap heeft hier een eigen bevoegdheid op grond van de Omgevingswet.

Als het gaat om bebouwing: nemen jullie aan dat dit legale bebouwing betreft?

Ja, tenzij er reden is om hieraan te twijfelen. Dit is ook een kwestie van overleg met de gemeente in kwestie.